Thực hiện Luật Đất đai: Bảo đảm quyền cho người phụ nữ – Bài 1: Hủ tục và pháp lý (11/10/2014)

Định kiến giới và luật tục được xem là rào cản nặng nề đối với phụ nữ trong việc đảm bảo quyền được hưởng trong đất đai. Bên cạnh đó chính quyền cơ sở cũng như ngành chức năng không mấy quan tâm đến việc ghi cả tên vợ và chồng.  

Đất do UBND xã cấp nhưng 10 năm nay anh Nhân vẫn chưa làm xong sổ đỏ- Ảnh Lan Hương

Đất do UBND xã cấp nhưng 10 năm nay anh Nhân vẫn chưa làm xong sổ đỏ- Ảnh Lan Hương

Đàn ông mới là chủ hộ!
100% người dân trong bản đều là đồng bào dân tộc Vân Kiều nhưng hơn 10 năm nay, Bản Cu Pua, xã Đak Rông, huyện Đak Rông – Quảng Trị được xem là bản “văn minh” nhất của huyện vì không có tệ nạn xã hội, nghiện hút và uống rượu. Tuy nhiên, luật tục đã trở thành rào cản chính trong việc được hưởng đất đai của người phụ nữ. Đối với các gia đình thiểu số Vân Kiều ở Bản Cu Pua, luật tục đã trở thành rào cản chính trong giải quyết các vụ ly hôn. Khi xảy ra ly hôn, đất đai luôn thuộc về người chồng mặc dù phụ nữ có tên hoặc chưa có tên trong GCNQSDĐ và gần như không xảy ra bất kỳ một tranh chấp, kiện tụng nào sau khi ly hôn. Hầu hết những phụ nữ này đều quay trở về nhà mẹ đẻ với hai bàn tay trắng bởi suy nghĩ rằng, đất đai đó là của ông bà, tổ tiên để lại nên phần đất này thuộc về người chồng. Người chồng chỉ mang chút lễ (con gà hoặc con lợn) đến gặp nhà ngoại để xin phép cho vợ chồng ly hôn.
Được xem là một trưởng thôn gương mẫu, đóng vai trò đặc biệt trong việc xây dựng thôn bản Cu Pua hơn 10 năm thực hiện nếp sống văn minh không rượu bia, song khi trao đổi với phóng viên xung quanh vấn đề  quyền được đứng tên trong sổ đỏ của phụ nữ, anh Hồ Ê Nót thẳng thắn đưa ra quan điểm: Chỉ có đàn ông mới là chủ hộ và mới được đứng tên trong sổ đỏ. “Từ xưa tới nay nếu giữa hai vợ chồng xảy ra tranh chấp thì chỉ có tài sản mới mang ra phân chia, còn đất đai tuyệt đối không bao giờ xảy ra tranh chấp vì dù ở nhà bố mẹ đẻ hay nhà chồng thì đất đai không dành để chia cho phụ nữ” – anh Hồ Ê Nót nói.
Nằm cheo leo trên đỉnh núi, cuộc sống người dân bản Chân Rò, xã Đak Rông gặp khá nhiều khó khăn và thiếu thốn. Người dân muốn đi chợ hay giao thương phải đi đò vượt qua con sông ĐakRông. Tuy nhiên, vào mùa mưa lũ cuộc sống người dân gần như bị chia cắt bên ngoài, bởi nước sông ĐakRông lên cao. Dù không được biết đến quy định của pháp luật nhưng khi được hỏi, chị  Hồ Thị Lệ giãi bày: “Tôi cũng muốn được đứng tên trong sổ đỏ lắm, vì vợ chồng nhiều khi có xô xát hay mâu thuẫn người vợ thường bị chồng đuổi ra khỏi nhà. Trong thôn cũng có nhiều người đi lấy chồng làm quần quật đến khi chồng có vợ mới thì phải ra đi tay trắng”. Và rồi chị Hồ Thị Lệ nói: “Được ghi tên trong sổ đỏ là điều ai cũng muốn nhưng không người phụ nữ nào dám đề xuất vì sợ chồng đánh”.
Thủ tục còn nhiều phiền hà
“Quy trình làm thủ tục sổ đỏ gian nan, vất vả lắm, chỉ ghi tên mỗi chồng là chủ hộ mà đợi 3 năm vẫn chưa làm xong, giờ ghi thêm vợ vào cho thêm rắc rối” – anh Nguyễn Ngọc Đông ở Tiểu khu 5, Thị trấn Ái Tử, xã Triệu Phong, huyện Triệu Phong cho biết.  Cũng theo anh Đông, gia đình nhà anh và 10 hộ dân khác cùng hoàn thiện thủ tục hồ sơ làm sổ đỏ năm 2011 nhưng đến nay vẫn chưa xong. “Lên xã hỏi thì xã bảo đã gửi hồ sơ lên huyện, lên huyện hỏi thì được trả lời là vì làm tập trung nên trong số 11 bộ hồ sơ thì có 2 bộ hồ sơ thiếu phải làm lại nên các hộ còn lại cũng phải đợi rồi cấp cùng lúc” – anh Đông kể.
Tương tự, gia đình anh Đặng Nhân được UBND xã Triệu Ái, huyện Triệu Phong cấp đất năm 2004. Hai năm sau gia đình anh được cán bộ địa chính lên đo và vợ chồng anh cũng hoàn thiện hồ sơ để làm sổ đỏ, thế nhưng đến nay sau 10 năm vợ chồng anh vẫn chưa được cấp sổ đỏ. “Là hộ đầu tiên lên đây ở, lại là đất do chính UBND xã cấp đất không hề có tranh chấp. Vậy mà sau 10 năm tôi không được cấp sổ đỏ trong khi đó nhiều hộ dân mua lại đất của người khác thì đã có sổ đỏ từ lâu. Hai vợ chồng và 3 đứa con sống chui rúc trong căn nhà hơn 10m2 muốn cất cái nhà lắm nhưng vì không có sổ nên cứ phải ở vậy” – anh Đặng Nhân  kể.
Thực tế cho thấy, người dân thường gặp khó khăn trong việc kê khai các giấy tờ cần thiết, thiếu hiểu biết về quy định cấp GCNQSDĐ, e sợ không có khả năng giao tiếp khi gặp cán bộ, người dân thấy “mệt mỏi” với các thủ tục rườm rà, dẫn tới phải “vận động” cán bộ để được giúp đỡ, để tiến độ cấp sổ nhanh hơn. Trong quá trình thực hiện thủ tục cấp mới, cấp đổi GCNQSDĐ, người dân còn gặp nhiều nhũng nhiễu.
Cùng với việc gặp quá nhiều phiền hà trong thủ tục thì việc quyền được hưởng trong Luật Đất đai của phụ nữ cũng gặp nhiều rào cản bởi sự thờ ơ của chính những cán bộ có trách nhiệm.
Theo ông Võ Ngọc Ánh, Phó phòng địa chính huyện Triệu Phong, ngay sau khi Luật Đất đai năm 2003 có hiệu lực, huyện đã mời cán bộ cấp xã lên tuyên truyền về những quy định mới của Luật tuy nhiên hiện phần lớn sổ đỏ vẫn chủ yếu đứng tên chồng.
 Lan Hương/daidoanket.vn
Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s