Monthly Archives: Tháng Mười Hai 2014

CV số 1113/LHHVN- Đóng góp ý kiến dự thảo Thông tư hướng dẫn xây dựng đề án sắp xếp, đổi mới công ty nông lâm nghiệp

Sau khi CIRD/Forland phối hợp với TCLN và VUSTA tổ chức hội thảo góp ý thông tư về sắp xếp đổi mới Công ty NLN, Trên cơ sở phát biểu tiếp thu góp ý của ông Cao Chí Công phó tổng cục trưởng Tổng cục Lâm nghiệp – Cơ quan chủ trì soạn thảo thông tư. Trung tâm CIRD và nhóm tổ chức hội thảo đã soạn thảo kiến nghị góp ý thông tư để VUSTA thay mặt CIRD/FORLAND ký ban hành văn bản. Hiện nay văn bản đã được ký và gửi cho TCLN.

Xem nội dung chi tiết của công văn

Nghị định 118/2014/NĐ-CP- Về sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty nông, lâm nghiệp

Nội dung nghị định

Bộ trưởng Cao Đức Phát: Đang làm rõ vụ “Ban phát đất rừng”

TT – Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn (NN&PTNT) Cao Đức Phát vừa có buổi làm việc tại Bình Phước về công tác nông nghiệp, nông thôn… 

Bộ trưởng Cao Đức Phát - Ảnh: Bá Sơn

Bộ trưởng Cao Đức Phát – Ảnh: Bá Sơn

Bên lề buổi làm việc ngày 18-12, chúng tôi đã trao đổi với ông Cao Ðức Phát về vụ “ban phát đất rừng cho quan chức” tại Bình Phước mà Tuổi Trẻ đã phản ánh.

* Vừa qua, Thanh tra Chính phủ và một số cơ quan đã nêu tại một số tỉnh xảy ra tình trạng giao đất rừng không đúng đối tượng. Còn tại Bình Phước, Chính phủ đã yêu cầu Bộ NN&PTNT kiểm tra, báo cáo về việc báo chí phản ánh UBND tỉnh “ban phát” đất rừng không đúng cho cán bộ. Tại buổi làm việc với UBND tỉnh Bình Phước ngày 17-12, bộ trưởng đã có chỉ đạo thế nào về vấn đề này?

– Trong đợt công tác này, chúng tôi không đi sâu vào những vấn đề cụ thể như việc giao đất, giao rừng.Tuy nhiên, tôi cũng đã được thông báo về yêu cầu của Chính phủ, và tôi đang chỉ đạo các cơ quan chức năng kiểm tra.

* Sự việc “ban phát đất rừng” ở Bình Phước được Thủ tướng yêu cầu Bộ NN&PTNT kiểm tra đã một tháng nay. Tại buổi làm việc vừa qua, bí thư Tỉnh ủy Bình Phước cũng đã có báo cáo với bộ trưởng, ý kiến của bộ trưởng như thế nào?

– Tôi nghĩ vấn đề này có một quá trình lịch sử, nên để xác định rõ đúng – sai ở đây cần phải rà soát toàn bộ quá trình lịch sử. Trên cơ sở đó chúng tôi mới có thể phát biểu được một cách cụ thể.

* Nếu sau này việc kiểm tra đúng như báo chí phản ánh là có việc giao đất rừng cho cán bộ thuê không đúng đối tượng thì trong xử lý có thu hồi lại đất rừng hoặc kỷ luật cán bộ làm sai không?

– Việc thu hồi hay không phải tùy theo từng trường hợp cụ thể, xem xét trong quá trình lịch sử để có phương án xử lý phù hợp. Tất nhiên những cá nhân có vi phạm luật pháp thì phải xử lý đúng theo quy định của pháp luật.

Một vạt rừng Tà Thiết tại huyện Lộc Ninh (Bình Phước) đã bị chuyển sang trồng cao su - Ảnh: Bá Sơn

Một vạt rừng Tà Thiết tại huyện Lộc Ninh (Bình Phước) đã bị chuyển sang trồng cao su – Ảnh: Bá Sơn

* Tình trạng chuyển đất rừng tự nhiên sang trồng cao su khá phổ biến tại nhiều địa phương. Cụ thể, tại Bình Phước vào năm 2002 có tới 127.800ha rừng tự nhiên thì đến năm 2013 chỉ còn 58.600ha. Quan điểm của bộ trưởng về việc này như thế nào?

– Có một giai đoạn Chính phủ chủ trương cho chuyển đổi một số diện tích đất rừng nghèo kiệt sang trồng cao su để tạo công ăn việc làm cho người dân. Mặt khác, cây cao su dù không bằng rừng tự nhiên nhưng cũng có tác dụng nhất định trong việc phủ xanh đồi núi trọc.

Tuy nhiên sau một thời gian thực hiện, bên cạnh mặt được, chúng tôi phát hiện những mặt chưa được nên đã có báo cáo Thủ tướng chỉ đạo dừng việc chuyển đổi rừng tự nhiên nghèo kiệt sang trồng cao su; yêu cầu kiểm tra, chấn chỉnh.

Tới nay chỉ đạo đó vẫn còn hiệu lực. Nhưng có một số địa phương có báo cáo về một số yêu cầu cấp thiết, ví dụ chuyển đổi đất có rừng tự nhiên nghèo kiệt để lấy đất sản xuất giao cho đồng bào dân tộc thiểu số thiếu đất sản xuất, đất ở…

Trong từng trường hợp cụ thể, chúng tôi cùng các địa phương kiểm tra, xác định rõ tình trạng của rừng các khu vực đó, yêu cầu cấp thiết như thế nào để có báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

* Với Bình Phước, căn cứ nào để vừa rồi Bộ NN&PTNT tham mưu Chính phủ cho phép chuyển đổi 2.000ha rừng Tà Thiết sang rừng sản xuất để trồng cao su? Trong khi tổng diện tích 12.500ha của cánh rừng này tới nay đã có 8.000ha trồng cao su, sắp tới chỉ còn khoảng 1.000ha “vùng lõi” do có căn cứ di tích cách mạng là không bị chuyển đổi?

– Ðối với Bình Phước, tôi có nhớ đã giao cơ quan chức năng của bộ phối hợp với địa phương kiểm tra tình hình thực tế trên địa bàn, cộng với đánh giá yêu cầu của địa phương để thống nhất báo cáo Chính phủ cho chuyển đổi một số khu rừng.

Tuy nhiên, với khu rừng cụ thể tôi không nhớ rõ. Trường hợp (rừng Tà Thiết mà phóng viên hỏi) này phải kiểm tra lại kỹ. Cái đó cũng đã được cân nhắc rất kỹ giữa chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng của bộ.

Tỉ lệ đất rừng xin chuyển đổi để cấp cho dân không lớn

 Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ, trong số 9.160ha của 17 dự án mà tỉnh Bình Phước xin chuyển đổi đất rừng hầu hết nhằm để giao các tổ chức, công ty trồng cao su. Trong văn bản ngày 10-1-2014 tham mưu cho Chính phủ, Bộ NN&PTNT đề nghị Chính phủ đồng ý cho Bình Phước chuyển đổi sáu dự án với diện tích 3.033ha. 11 dự án còn lại, bộ yêu cầu Bình Phước tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ.

Trong 17 dự án nói trên, chỉ có bốn dự án với diện tích 365ha có tính chất cấp bách để ổn định dân cư, cấp đất sản xuất cho khoảng 400 hộ dân không có đất sản xuất tại một số huyện.

Ngoài ra, còn một dự án tạo quỹ đất ổn định dân cư, cấp đất sản xuất cho các hộ dân không có đất sản xuất của toàn tỉnh Bình Phước với diện tích 330ha. Như vậy, nếu cộng cả năm dự án thì cũng chỉ có 695ha dành để ổn định dân cư, cấp đất sản xuất cho các hộ thiếu đất – con số quá nhỏ so với hàng ngàn hecta giao các tổ chức, công ty trồng cao su. Trong khi đó tính tới tháng 7-2014, toàn tỉnh Bình Phước còn tới hơn 8.000 hộ thiếu đất sản xuất, có nhu cầu cần hơn 6.148ha nhưng chưa có đất để giao các hộ dân này.

Bá Sơn/tuoitre.vn

Xác định trọng tâm tái cơ cấu lâm nghiệp

Sản phẩm lâm nghiệp có chu kỳ dài, cần phải tranh thủ tận dụng thành tựu khoa học của quốc tế để nghiên cứu chuyển giao và ứng dụng khoa học trong lĩnh vực lâm nghiệp vào Việt Nam.

Ảnh: VGP/Đỗ Hương

Ảnh: VGP/Đỗ Hương

Hôm nay (18/12), tại Hà Nội, Bộ NN&PTNT tổ chức hội thảo ưu tiên nghiên cứu phục vụ tái cơ cấu ngành Lâm nghiệp với sự tham gia của các đơn vị nghiên cứu, chuyên gia và nhà khoa học hoạt động nghiên cứu trong lĩnh vực lâm nghiệp.

Trong vòng 5 năm qua, sản lượng khai thác gỗ rừng trồng đã tăng hơn 2 lần, từ 6 triệu m3 năm 2009 lên khoảng 16 triệu m3 trong năm nay.

Khai thác gỗ rừng trồng tự nhiên được quản lý chặt chẽ theo hướng bền vững. Kim ngạch xuất khẩu gỗ và lâm sản tăng khoảng 1,5 lần trong vòng 3 năm qua, từ 4,2 tỷ USD năm 2011 lên 5,7 tỷ USD năm 2013, và năm nay ước đạt 6,2 tỷ USD…

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, sản xuất lâm nghiệp còn nhiều tồn tại và hạn chế như: Giá trị, năng suất trên 1 ha rừng trồng còn thấp; chất lượng và khả năng cạnh tranh chưa cao; Tăng trưởng của ngành và hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của các lâm trường, công ty lâm nghiệp chưa tương xứng với tiềm năng… Lâm nghiệp là ngành kinh tế kỹ thuật đặc thù, vừa góp phần phát triển kinh tế vừa ổn định chính trị-xã hội, vì vậy mục tiêu ưu tiên nghiên cứu phải sát với thực tế.

Theo ông Võ Đại Hải, Giám đốc Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam, Luật Khoa học và Công nghệ được Quốc hội thông qua năm 2013 và Nghị định 08 của Chính phủ hướng dẫn thực thi Luật có ý nghĩa rất quan trọng đối với việc nghiên cứu với nhiều giải pháp mới, phục vụ thiết thực tái cơ cấu lâm nghiệp.

Một số ý kiến cho rằng, cùng với việc đổi mới chính sách và thể chế trong lâm nghiệp để tạo mối liên kết, mục tiêu nghiên cứu áp dụng khoa học cần ưu tiên vào công nghiệp rừng và chế biến lâm sản. Trong đó, liên kết các hộ trồng rừng hướng đến nâng cao chuỗi giá trị trong chuỗi sản xuất từ sản phẩm gỗ nguyên liệu, công nghiệp chế biến đến khâu tiêu thụ…

Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Hà Công Tuấn nhấn mạnh, khoa học và công nghệ cũng như các nghiên cứu được áp dụng vào lĩnh vực lâm nghiệp có ý nghĩa rất quan trọng trong việc thực hiện tái cơ cấu của ngành Nông nghiệp. Mục tiêu đặt ra là phải nâng cao chuỗi giá trị của hàng hóa lâm sản thông qua nâng cao năng suất và đảm bảo thị trường đầu ra tiêu thụ các mặt hàng lâm sản. Để làm được điều này thì các nghiên cứu và ứng dụng công nghệ khoa học đóng vai trò rất quan trọng.

Thứ trưởng Hà Công Tuấn phân tích: “Sản phẩm lâm nghiệp có chu kỳ dài, công tác nghiên cứu khoa học cũng phải đầu tư nhiều thời gian, để tạo ra 1 giống mới trong nước phải mất hàng chục năm, do vậy chúng ta phải tranh thủ tận dụng thành tựu khoa học của quốc tế để nghiên cứu chuyển giao và ứng dụng vào Việt Nam. Đồng thời, phải nhanh chóng chuyển giao khoa học vào sản xuất đối với những tổ chức, cơ sở sản xuất chế biến, và có những giải pháp ưu tiên để những doanh nghiệp tham gia vào chuỗi giá trị và ứng dụng ngay”.

Đỗ Hương/baodientu.chinhphu.vn

Hoàn thiện tiêu chí đánh giá các công ty nông, lâm nghiệp

Việc đánh giá các công ty nông, lâm nghiệp cần có bộ tiêu chí đánh giá và hướng dẫn cụ thể hơn, trong đó, nhất thiết phải bổ sung sự tham gia của chính quyền địa phương trong quá trình sắp xếp, đổi mới công ty nông, lâm nghiệp.

Đây là nội dung chính trong Hội thảo“Đóng góp ý kiến cho dự thảo thông tư hướng dẫn xây dựng đề án sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty nông, lâm nghiệp” do Liên hiệp các Hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Tổng cục Lâm nghiệp tổ chức ngày 19/12 tại Hà Nội.

Đề cập đến kết quả áp dụng thí điểm Bộ tiêu chí đánh giá rà soát và sắp xếp công ty nông, lâm nghiệp tại Công ty TNHH một thành viên Lâm-Công nghiệp Bắc Quảng Bình, bà Bùi Thị Minh Nguyệt, thành viên nhóm nghiên cứu cho hay, một trong những vấn đề nổi cộm là tình trạng lấn chiếm diễn ra phức tạp, tranh chấp đất đai kéo dài do người dân thiếu đất sản xuất, thiếu cơ chế phối hợp giải quyết hậu quả giữa công ty với chính quyền địa phương. Theo bà Nguyệt, để giải quyết mâu thuẫn này, cần cắt một phần diện tích trả về cho địa phương, thực hiện giao khoán cho các hộ gia đình, hợp tác đầu tư với các hộ dân trong vùng.

Ông Phạm Mậu Tài, Giám đốc Quỹ Phát triển Nông thôn và giảm nghèo Quảng Bình cho biết: Dự thảo Thông tư chưa có hướng dẫn để giải quyết mâu thuẫn vẫn đang tồn tại giữa người dân, nông, lâm trường. Thêm nữa, trong dự thảo Thông tư cũng chưa đề cập tới sự tham gia của chính quyền địa phương, Mặt trận Tổ quốc, do đó, cần có quy định liên quan đến những nội dung này.

Chuyên gia Phạm Quang Tú, Tổ chức Oxfam Việt Nam nhận định, việc xây dựng đề án sắp xếp, đổi mới công ty nông, lâm nghiệp mới chỉ đơn tuyến, thiếu sự giám sát của người dân và chính quyền địa phương. Thông tư phải đưa ra bộ tiêu chí đánh giá cụ thể quá trình rà soát, sắp xếp lại và sau khi có kết quả thẩm định cần phải có phản hồi quay trở lại của công ty.

Nhiều ý kiến trong hội thảo thống nhất đề nghị cần hoàn thiện Bộ tiêu chí đánh giá công ty nông, lâm nghiệp với việc bổ sung thêm tiêu chí về: diện tích đất chưa được sử dụng, thời gian chưa sử dụng, nguyên nhân; diện tích đất sử dụng đúng mục đích, sai mục đích, diện tích chuyển nhượng sai mục đích, diện tích khoán trắng, phân chia lợi ích giữa công ty với các chủ thể giao khoán, thu nhập của các hộ gia đình nhận khoán từ lâm nghệp; hiệu quả sử dụng đất lâm nghiệp…

Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Lâm nghiệp, Bộ NN&PTNT Cao Chí Công cho biết hiện nay Tổng Cục đang tập trung soạn thảo dự thảo Thông tư hướng dẫn xây dựng đề  án sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty nông, lâm nghiệp. Tổng cục Lâm nghiệp đang tập hợp và tiếp thu các ý kiến và nhanh chóng hoàn thiện để thực hiện trong năm 2015.

Đỗ Hương/baodientu.chinhphu.vn

Sẽ bổ sung hướng dẫn cụ thể về bộ tiêu chí đánh giá công ty nông, lâm nghiệp

Điều này được ông Cao Chí Công, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Lâm nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) khẳng định tại Hội thảo “Đóng góp ý kiến cho dự thảo thông tư hướng dẫn xây dựng đề án sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty nông, lâm nghiệp”.

Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Lâm nghiệp Cao Chí Công (đứng)  phát biểu tại Hội thảo (Ảnh: HNV)

Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Lâm nghiệp Cao Chí Công (đứng)
phát biểu tại Hội thảo (Ảnh: HNV)

Hội thảo do Liên hiệp các Hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Tổng cục Lâm nghiệp tổ chức ngày 19/12 tại Hà Nội.
Cũng theo Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Lâm nghiệp Cao Chí Công, hiện nay, việc đánh giá các công ty nông, lâm nghiệp vẫn còn chung chung, chưa có quy định rõ ràng. Do đó, cần thiết phải có bộ tiêu chí đánh giá và hướng dẫn cụ thể hơn, trong đó nhất thiết phải bổ sung sự tham gia của chính quyền địa phương trong quá trình sắp xếp, đổi mới công ty nông, lâm nghiệp… “Được giao nhiệm vụ soạn thảo dự thảo Thông tư hướng dẫn xây dựng đề án sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty nông, lâm nghiệp, Tổng cục Lâm nghiệp sẽ tiếp thu các ý kiến thảo luận tại Hội thảo và chúng tôi đặt quyết tâm sẽ nhanh chóng hoàn thiện để thực hiện trong năm 2015. Đây cũng là quyết tâm của Bộ NN&PTNT đặt ra đối với nội dung này” – ông Cao Chí Công nói.

Đề cập đến kết quả áp dụng thí điểm Bộ tiêu chí đánh giá rà soát và sắp xếp công ty nông, lâm nghiệp tại Công ty TNHH một thành viên Lâm – Công nghiệp Bắc Quảng Bình, bà Bùi Thị Minh Nguyệt, thành viên nhóm nghiên cứu cho hay, nhiệm vụ quản lý, sử dụng rừng trên diện tích được giao (165.307 ha) tương đối tốt. Nhưng, chu kỳ khoán quá dài và chủ yếu khoán cho các hộ là cán bộ công nhân viên của công ty, làm ảnh hưởng rất lớn đến kết quả sản xuất, kinh doanh. Thêm vào đó, nhiều vấn đề về đất đai chưa được giải quyết dứt điểm, tình trạng lấn chiếm, tranh chấp đất đai kéo dài. Hơn nữa, người dân thiếu đất sản xuất do công bằng trong giao khoán rừng, thiếu cơ chế phối hợp giải quyết hậu quả giữa công ty với chính quyền địa phương, tình trạng xâm lấn đất đai vẫn diễn ra phức tạp.

Theo bà Nguyệt, để giải quyết mâu thuẫn này, cần cắt một phần diện tích trả về cho địa phương, thực hiện giao khoán cho các hộ gia đình, hợp tác đầu tư với các hộ dân trong vùng.

4-TTNLN-baNguyet

Nhóm nghiên cứu cũng đề nghị cần hoàn thiện Bộ tiêu chí đánh giá công ty nông, lâm nghiệp với việc bổ sung thêm tiêu chí về: diện tích đất chưa được sử dụng, thời gian chưa sử dụng, nguyên nhân; diện tích đất sử dụng đúng mục đích, sai mục đích, diện tích chuyển nhượng sai mục đích, diện tích khoán trắng, phân chia lợi ích giữa công ty với các chủ thể giao khoán, thu nhập của các hộ gia đình nhận khoán từ lâm nghệp; hiệu quả sử dụng đất lâm nghiệp…
Cũng đề cập tới vấn đề mâu thuẫn giữa người dân với nông, lâm trường, ông Phạm Mậu Tài, Giám đốc Quỹ Phát triển Nông thôn và giảm nghèo Quảng Bình cho biết: Những tranh chấp giữa người dân, nông, lâm trường vẫn đang tồn tại. Nhưng dự thảo Thông tư chưa có hướng dẫn để giải quyết mâu thuẫn này. Thêm nữa, trong dự thảo Thông tư cũng chưa đề cập tới sự tham gia của chính quyền địa phương, Mặt trận Tổ quốc, do đó, đề nghị cần có quy định để giải quyết mâu thuẫn và quy định chi tiết về sự giám sát của UBND, HĐND ở địa phương.

Tại Hội thảo, chuyên gia cao cấp Tô Đình Mai khẳng định, sắp xếp, đổi mới nông lâm trường cùng với tái cơ cấu nông lâm nghiệp là vấn đề quan trọng. Tuy nhiên, việc sắp xếp phải lựa chọn, không tràn làn, để tạo mô hình mới kinh doanh hiệu quả, làm nòng cốt, để người dân làm theo. Còn theo chuyên gia Vũ Văn Mễ, Viện Tư vấn Phát triển Nông thôn miền núi, dự thảo Thông tư cần có hướng dẫn cụ thể việc chuyển đổi như thế nào để tránh tình trạng “bình mới rượu cũ”.

Đồng ý với quan điểm này, chuyên gia Phạm Quang Tú, Tổ chức Oxfam Việt Nam cho hay, việc xây dựng đề án sắp xếp, đổi mới công ty nông, lâm nghiệp mới chỉ đơn tuyến, thiếu sự giám sát của người dân và chính quyền địa phương. Thông tư phải đưa ra bộ tiêu chí đánh giá cụ thể quá trình rà soát, sắp xếp lại và sau khi có kết quả thẩm định cần phải có phản hồi quay trở lại của công ty.

Theo Nghị định về sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty nông, lâm nghiệp vừa được Chính phủ ban hành ngày 17/12/2014, từ ngày 1/2/2015, các công ty nông, lâm nghiệp làm nhiệm vụ sản xuất kinh doanh là chính thì chuyển hẳn sang hạch toán kinh doanh theo cơ chế thị trường và thực hiện cổ phần hóa; các công ty nông, lâm nghiệp làm nhiệm vụ công ích là chính thì thực hiện theo phương thức Nhà nước đặt hàng, giao kế hoạch

Các công ty nông, lâm nghiệp kinh doanh thua lỗ 3 năm liên tiếp vì lý do chủ quan của công ty và có số lỗ lũy kế bằng 3/4 vốn nhà nước tại công ty trở lên; khoán trắng, giao khoán đất nhưng không quản lý được đất đai và sản phẩm trên diện tích chiếm từ 3/4 tổng diện tích đất công ty được giao, thuê… sẽ giải thể.

Ngoài ra, Nghị định cũng nêu các cơ chế, chính sách sắp xếp, đổi mới và phát triển công ty nông, lâm nghiệp như cơ chế, chính sách về giao đất, cho thuê đất; quản lý, sử dụng rừng; tài chính; đầu tư…

Việt Hà/dangcongsan.vn

Sắp xếp, đổi mới nông lâm trường: Không để “bình mới, rượu cũ”

Năm 2015, Quốc hội sẽ giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai tại các nông trường, lâm trường quốc doanh, giai đoạn 2004 – 2014. Theo các chuyên gia, trong thời gian tới, sắp xếp, đổi mới và phát triển các công ty nông, lâm trường cần có những bước đi chắc chắn với những quy định cụ thể, hiệu quả để tránh tình trạng “bình mới, rượu cũ”…

 

Các chuyên gia cho rằng, chỉ giữa lại những công ty nông, lâm nghiệp hoạt động thực sự hiệu quả, kinh doanh có lợi nhuận trên diện tích đất được giao. Ảnh: Thảo Nguyên

Các chuyên gia cho rằng, chỉ giữa lại những công ty nông, lâm nghiệp hoạt động thực sự hiệu quả, kinh doanh có lợi nhuận trên diện tích đất được giao. Ảnh: Thảo Nguyên

Hôm nay (19/12), Liên hiệp các Hội khoa học và kỹ thuật Viêt Nam phối hợp với Tổng cục Lâm nghiệp tổ chức Hội thảo đóng góp ý kiến cho dự thảo thông tư hướng dẫn xây dựng đề án sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của Công ty nông, lâm nghiệp.

Lâm trường “ôm” đất, dân thiếu đất sản xuất

Kết quả áp dụng thí điểm bộ tiêu chí đánh giá rà soát và sắp xếp công ty lâm trường tại Công ty TNHH một thành viên Lâm – Công nghiệp Bắc Quảng Bình cho thấy, công ty này được giao quản lý, sử dụng 165.307 ha đất rừng. Nhưng, thực hiện chu kỳ khoán quá dài và chủ yếu khoán cho các hộ là cán bộ công nhân viên của công ty, làm ảnh hưởng rất lớn đến kết quả sản xuất, kinh doanh. Thêm vào đó, nhiều vấn đề về đất đai chưa được giải quyết dứt điểm, tình trạng lấn chiếm, tranh chất đai đai kéo dài.

Bà Bùi Thị Minh Nguyệt (thành viên nhóm nghiên cứu) cho biết, công ty nói không có tranh chấp nhưng thực tế có hiện tượng tranh chấp đất rừng giữa công ty và người dân. Nguyên nhân là công ty có “sổ đỏ”, còn người dân thì có thẻ di dân (trong đó ghi rõ diện tích đất cấp và thời gian cấp là vô thời hạn nhưng không đề cập đến vị trí được cấp).

“Tranh chấp diễn ra trong nhiều năm, dẫn đến khiếu kiện kéo dài, vượt cấp, gây mất an ninh trật tự tại địa phương, mất ổn định sản xuất của người dân và công ty”, bà Nguyệt nói.

Hơn nữa, người dân thiếu đất sản xuất mà thu nhập chính trông chờ vào rừng, trong khi lại thiếu công bằng trong giao khoán rừng, thiếu cơ chế phối hợp giải quyết hậu quả giữ công ty với chính quyền địa phương, người dân sát rừng nên tình trạng xâm lấn đất đai diễn ra phức tạp.

Theo nghiên cứu, khảo sát, năm 2014, Lâm trường Bồng Lai có 124 ha đất, Lâm trường Bố Trạch có khoảng 33 ha bị lấn chiếm và vẫn có hiện tượng khoán trắng. Chưa kể, những năm qua cả 2 lâm trường này đều có lợi nhuận âm. Nếu đối chiếu với tiêu chí kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh thì cả hai lâm trường này đều nằm trong trường hợp bị giải thể.

Đại diện nhóm nghiên cứu cho rằng, để đổi mới, sắp xếp lại các nông, lâm trường cần hoàn thiện bộ tiêu chí đánh giá với việc bổ sung các tiêu chí về: diện tích đất chưa được sử dụng, sử dụng, chuyển nhượng sai mục đích, diện tích khoán trắng; phân chia lợi ích giữa công ty với các chủ thể giao khoán; hiệu quả sử dụng đất… Nhất là, phải cắt một phần diện tích đất lâm trường đang “ôm”, sử dụng không hiệu quả trả về cho địa phương để giao cho các hộ thiếu đất sản xuất, tránh mâu thuẫn, khiến kiện “nóng” kéo dài.

Người dân, chính quyền địa phương không đứng “ngoài cuộc”

Tán thành với kết quả của nghiên cứu, ông Phạm Mậu Tài, Giám đốc Quỹ Phát triển Nông thôn và Giảm nghèo cho rằng, dự thảo thông tư cần có những quy định hướng dẫn cụ thể trong việc giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp. Đặc biệt, phải đưa ra những “kênh” giám sát của người dân và chính quyền địa phương trong quá trình sắp xếp, đổi mới và phát triển các công ty nông, lâm nghiệp.

Ông Cao Chí Công, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Lâm nghiệp cho biết, thời hạn lập, thẩm định đề án sắp xếp, đổi mới, phát triển các công ty nông, lâm nghiệp đúng là có nhanh, nhưng đây là quyết tâm thực hiện trong năm 2015. Ảnh: Thảo Nguyên

Ông Cao Chí Công, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Lâm nghiệp cho biết, thời hạn lập, thẩm định đề án sắp xếp, đổi mới, phát triển các công ty nông, lâm nghiệp đúng là có nhanh, nhưng đây là quyết tâm thực hiện trong năm 2015. Ảnh: Thảo Nguyên

“Tình trạng thiếu đất vô cùng trầm trọng, không nên để lâm trường trở thành đơn vị bao chiếm đất đai. Những nơi nào để tồn tại tranh chất đất đai giữa nông, lâm trường với người dân thiếu đất sản xuất thì rất vô lý và nguy hiểm”, chuyên gia cao cấp Tô Đình Mai nhận định.

Theo chuyên gia Tô Đình Mai, cần chuyển một phần đất của lâm trường giao lại cho địa phương, đồng thời đưa ra những tiêu chí rõ ràng, chỉ giữa lại những công ty nông, lâm nghiệp hoạt động thực sự hiệu quả, kinh doanh có lợi nhuận trên diện tích đất được giao.

Phó Chi cục Trưởng Chi cục Lâm nghiệp Hà Tĩnh Nguyễn Công Tố thì bày tỏ nhiều băn khăn, các công ty nông, lâm nghiệp ở địa phương quản lý diện tích rừng phòng hộ, đặc dụng rất lớn. Nay nghị định vừa mới ban hành đưa ra khái nhiệm “đặt hàng”, vậy phải hiểu “đặt hàng” là như thế nào? Hiện nay có nhiều số liệu rà soát diện tích đất, bên cạnh số liệu rà soát của ngành Tài nguyên Môi trường, còn có số liệu của ngành lâm nghiệp, mà thực tế số liệu có độ “vênh”, vậy áp dụng số liệu nào?. “Tôi cho rằng dự thảo thông tư phải làm rõ khái niệm “đặt hàng”, cũng như đưa ra những quy chuẩn để thống nhất thực hiện”, ông Tố đề xuất.

Tại hội thảo, các chuyên gia lưu ý, việc sắp xếp, đổi mới các nông lâm trường phải thực sự hiệu quả bằng những quy định hướng dẫn cụ thể tránh tình trạng “bình mới, rượu cũ”. Tuy nhiên, với quy định của dự thảo “hoàn thành hồ sơ đề án sắp xếp, đổi mới của công ty nông, lâm nghiệp gửi chủ sở hữu thẩm định xong trước ngày 30/4/2015; thời hạn hoàn thành hồ sơ đề án tổng thể sắp xếp, đổi mới của công ty nông, lâm nghiệp của UBND cấp tỉnh, tập đoàn tổng công ty gửi Bộ Nông nghiệp Phát triển nông thôn thẩm định xong trước ngày 30/5/2015”, là không khả thi, nếu như không muốn nói không thể thực hiện được.

Thừa nhận, dự thảo đưa ra các tiêu chí còn chung chung, chưa quy định cụ thể, ông Cao Chí Công, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Lâm nghiệp cho biết, sẽ tiếp thu các ý kiến, trong đó sẽ quy định cụ thể bộ tiêu chí đánh giá và không để người dân, chính quyền xã, huyện đứng ngoài cuộc trong quá trình sắp xếp, đổi mới các công ty nông, lâm nghiệp.

Giải thể công ty nông, lâm nghiệp thua lỗ 3 năm liên tiếp

Theo Nghị định về sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty nông, lâm nghiệp vừa được Chính phủ ban hành, từ ngày 1/2/2015, các công ty nông, lâm nghiệp làm nhiệm vụ sản xuất kinh doanh là chính thì chuyển hẳn sang hạch toán kinh doanh theo cơ chế thị trường và thực hiện cổ phần hóa; các công ty nông, lâm nghiệp làm nhiệm vụ công ích là chính thì thực hiện theo phương thức Nhà nước đặt hàng, giao kế hoạch

Nhà nước sẽ duy trì, củng cố, phát triển và tái cơ cấu công ty nông nghiệp Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ gồm các công ty nông nghiệp tại các địa bàn chiến lược, vùng biên giới, vùng sâu, vùng xa gắn với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh; nắm giữ cổ phần chi phối đối với công ty nông nghiệp có ngành nghề kinh doanh chính là trồng, chế biến cao su tại các địa bàn chiến lược, vùng sâu, vùng xa gắn với quốc phòng, an ninh.

Chuyển công ty lâm nghiệp Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thành công ty cổ phần, Nhà nước nắm giữ cổ phần chi phối đối với công ty lâm nghiệp có diện tích rừng sản xuất là rừng trồng và đất quy hoạch trồng rừng sản xuất từ 70% diện tích đất được giao, thuê trở lên tại các địa bàn chiến lược, vùng sâu, vùng xa gắn với quốc phòng, an ninh.

Các công ty nông, lâm nghiệp kinh doanh thua lỗ 3 năm liên tiếp vì lý do chủ quan của công ty và có số lỗ lũy kế bằng 3/4 vốn nhà nước tại công ty trở lên; khoán trắng, giao khoán đất nhưng không quản lý được đất đai và sản phẩm trên diện tích chiếm từ 3/4 tổng diện tích đất công ty được giao, thuê… sẽ giải thể.

Ngoài ra, Nghị định cũng nêu các cơ chế, chính sách sắp xếp, đổi mới và phát triển công ty nông, lâm nghiệp như cơ chế, chính sách về giao đất, cho thuê đất; quản lý, sử dụng rừng; tài chính; đầu tư…

Thảo Nguyên/thanhtra.com.vn

Sắp xếp lại nông, lâm trường: Tránh “bình mới rượu cũ”

Đó là những ý kiến đóng góp cho Dự thảo Thông tư hướng dẫn xây dựng Đề án sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty nông, lâm trường do Liên hiệp các Hội khoa học và kỹ thuật Viêt Nam phối hợp với Tổng cục Lâm nghiệp tổ chức ngày 19-12.

Giải thể công ty nông, lâm nghiệp thua lỗ 3 năm liên tiếp

Theo Nghị định về sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của Cty nông, lâm nghiệp vừa được Chính phủ ban hành, từ ngày 1-2-2015, các Cty nông, lâm nghiệp làm nhiệm vụ sản xuất kinh doanh là chính thì chuyển hẳn sang hạch toán kinh doanh theo cơ chế thị trường và thực hiện cổ phần hóa; các Cty nông, lâm nghiệp làm nhiệm vụ công ích là chính thì thực hiện theo phương thức Nhà nước đặt hàng, giao kế hoạch

Nhà nước sẽ duy trì, củng cố, phát triển và tái cơ cấu Cty nông nghiệp Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ gồm các Cty nông nghiệp tại các địa bàn chiến lược, vùng biên giới, vùng sâu, vùng xa gắn với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh; nắm giữ cổ phần chi phối đối với Cty nông nghiệp có ngành nghề kinh doanh chính là trồng, chế biến cao su tại các địa bàn chiến lược, vùng sâu, vùng xa gắn với quốc phòng, an ninh.

Chuyển công ty lâm nghiệp mà Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thành công ty cổ phần, Nhà nước nắm giữ cổ phần chi phối đối với công ty lâm nghiệp có diện tích rừng sản xuất là rừng trồng và đất quy hoạch trồng rừng sản xuất từ 70% diện tích đất được giao, thuê trở lên tại các địa bàn chiến lược, vùng sâu, vùng xa gắn với quốc phòng, an ninh.

Các Cty nông, lâm nghiệp kinh doanh thua lỗ 3 năm liên tiếp vì lý do chủ quan của Cty và có số lỗ lũy kế bằng 3/4 vốn nhà nước tại Cty trở lên; khoán trắng, giao khoán đất nhưng không quản lý được đất đai và sản phẩm trên diện tích chiếm từ 3/4 tổng diện tích đất công ty được giao, thuê… sẽ giải thể.

Ngoài ra, Nghị định cũng nêu các cơ chế, chính sách sắp xếp, đổi mới và phát triển công ty nông, lâm nghiệp như cơ chế, chính sách về giao đất, cho thuê đất; quản lý, sử dụng rừng; tài chính; đầu tư…

Lâm trường “ôm” đất

Bà Bùi Thị Minh Nguyệt (thành viên Nhóm nghiên cứu thực trạng nông lâm trường) cho biết, qua khảo sát vẫn còn tình trạng thiếu công bằng trong giao khoán rừng, vẫn còn tình trạng người dân ở sát rừng nhưng không có rừng để sản xuất và thu nhập từ rừng nên tình trạng xâm lấn đất đai vẫn diễn ra phức tạp. Ví dụ, nghiên cứu cho thấy, năm 2014, Lâm trường Bồng Lai có 124 ha đất bị lấn chiếm, Lâm trường Bố Trạch có khoảng 33 ha…

Ông Phạm Quang Tố, Phó Chi cục trưởng Chi cục Lâm nghiệp Hà Tĩnh đặt câu hỏi, hiện các Cty lâm trường ở địa phương quản lý diện tích rừng phòng hộ, đặc dụng rất lớn. Nay Dự thảo Nghị định có đề cập khái niệm “đặt hàng” để bảo vệ và phát triển rừng này vào thì “đặt hàng” là như thế nào?

Chuyên gia Tô Đình Mai cho hay, việc sắp xếp, đổi mới nông lâm trường cùng với tái cơ cấu nông lâm nghiệp là vấn đề mới. Việc sắp xếp thì phải lựa chọn, không nên làm tràn lan. Phải sắp xếp một số mô hình mẫu kinh doanh hiệu quả, làm nòng cốt, để người dân theo. Tán thành phương châm sáp nhập nông, lâm trường, ông Mai cho rằng, việc có 412 lâm trường, rút xuống còn 146 Cty lâm nghiệp là đúng, nhưng kể cả rút gọn lại mà bố trí không hợp lý thì hiệu quả sẽ không cao. Phải làm thế nào để tránh tình trạng lâm, nông trường trở thành đơn vị “ôm” đất trong khi tình trạng thiếu đất sản xuất trong dân ngày càng trầm trọng.

Cho nên, sắp xếp, đổi mới lại các nông, lâm trường phải theo hướng chuyển thành đơn vị kinh doanh làm ra lợi nhuận thực sự. Đặc biệt, những nơi nào còn để tình trạng Cty lâm nghiệp tranh chất đất đai với người dân thiếu đất sản xuất thì rất vô lý và nguy hiểm. Vì vậy, phải chuyển một phần đất của lâm trường để giao lại cho người dân. Lâm trường chỉ giữ diện tích đất không có tranh chấp, khiếu kiện và phải làm ra lợi nhuận, tạo thu nhập giúp dân cải thiện cuộc sống.

Chuyên gia Vũ Văn Mễ, Viện Tư vấn phát triển nông thôn miền núi đề nghị, việc sắp xếp đổi mới nông lâm trường cần phải làm hiệu quả, chuyển đổi thế nào để tránh tình trạng “bình mới rượu cũ”. Tiếp thu những ý kiến đóng góp cho dự thảo Thông tư, ông Cao Chí Công- Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Lâm nghiệp cho rằng, cần phải có bộ tiêu chí đánh giá cụ thể cho việc chuyển đổi các nông lâm trường hoạt động theo mô hình của doanh nghiệp. Đặc biệt, cần phải có hướng dẫn cụ thể hơn, cần thiết phải bổ sung sự tham gia của chính quyền địa phương vào quá trình đổi mới, sắp xếp lại các nông lâm trường để tránh chuyện sắp xếp theo kiểu bình mới rượu cũ dẫn đến hiệu quả hoạt động không cao.

Lục Bình
Daidoanket.vn

Hội nghị thường niên 2014- Mạng lưới Đất rừng

Trong hai ngày 1-2/12/2014, tại Khách sạn Thành Nội -Tp Huế, Mạng lưới Đất rừng FORLAND đã tổ chức “Hội Nghị thường niên 2014”
Hội nghị có sự tham gia của đại diện 7 tổ chức thành viên của mạng lưới(CRD, CORENARM, CSRD, CIRD, RDPR, PanNature, CRCSD), đại diện của nhà tài trợ: Tổ chức Oxfam và Tổ chức ICCO
Mục tiêu của hội nghị:(i)Đánh giá hoạt động của mạng lưới 2014, (ii)Trình bày chi tiết các IBPs(Dự án theo vấn đề) 2015, (iii)Cơ cấu ban điều hành mới của mạng lưới, (iv)Thảo luận về các chương trình nâng cao năng lực và giao lưu học hỏi của mạng lướivà (v)Tiềm năng huy động nguồn lực của mạng lưới

Ảnh FORLAND

Ảnh FORLAND

IMG_3188

Ảnh FORLAND

IMG_3191

Ảnh FORLAND

IMG_3192

Ảnh FORLAND

IMG_3193

Ảnh FORLAND

IMG_3194

Ảnh FORLAND

IMG_3197

Ảnh FORLAND

Hội thảo: Thực thi Luật BV&PTR ở Việt Nam – Một số phát hiện và khuyến nghị từ cộng đồng

Với sự hỗ trợ của Mạng lưới Đất rừng (Forland) và Chương trình Hỗ trợ Liên minh (Oxfam Anh), ngày 25/11, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (LHHVN) và Tổng cục Lâm nghiệp (TCLN) đã phối hợp tổ chức hội thảo: “Thực thi luật bảo vệ phát triển rừng ở Việt Nam: Một số phát hiện và khuyến nghị từ phía cộng đồng”  nhằm chia sẻ kết quả các nghiên cứu đánh giá viêc thực thi Luật BV&PTR liên quan tới hộ gia đình và cộng đồng với các cơ quan hoạch định chính sách và các bên quan tâm.

Toàn cảnh hội thảo(Ảnh PanNature)

Toàn cảnh hội thảo(Ảnh PanNature)

Chương trình phối hợp hoạt động khoa học công nghệ giữa LHHVN và Tổng cục Lâm nghiệp TCLN đã được ký ngày 18 tháng 6 năm 2014. Theo kế hoạch năm 2014-2015 của Chương trình này về hoạt động tư vấn, phản biện và vận động chính sách, có nội dung: Đánh giá Luật bảo vệ và phát triển rừng (BV&PTR) năm 2004 dưới góc nhìn của các tổ chức xã hội dân sự (hạng mục 2.2). Trung tâm Nghiên cứu kiến thức bản địa và Phát triển (CIRD), đơn vị thành viên của LHHVN, được giao là cơ quan đầu mối để triển khai nội dung này.

Luật BV&PTR được ban hành năm 2004 đã có tác động tích cực đến sự phát triển rừng cũng như đời sống của người dân. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện cũng đã bộc lộ một số điểm cần sửa đổi, bổ sung để nâng cao hiệu quả của Luật. Thời gian qua, TCLN đã thành lập tổ chuyên gia đánh giá độc lập 10 năm thực hiện Luật BV&PTR 2004. Nhóm tư vấn đã tiến hành khảo sát ở một số Ban quản lý rừng, Công ty lâm nghiêp, Hiêp hội gỗ và lâm sản, Doanh nghiệp chế biến lâm sản, và Cơ quan kiểm lâm ở 10 tỉnh và thành phố. Tuy nhiên, để đánh giá một Luật lớn như Luật BV&PTR cần phải có thông tin đa dạng và đầy đủ hơn ở tất cả các cấp và các đối tượng khác nhau.

Xuất phát từ thực tế đó, được sự tài trợ của Oxfam, Trung tâm CIRD đã phối hợp với các tổ chức khác của Mạng lưới Đất rừng (FORLAND) tiến hành ba dự án nghiên cứu nhằm thu thập dữ liệu và đánh giá tình hình thực thi Luật BV&PTR 2004 liên quan đến hộ gia đình và cộng đồng. Các nội dung nghiên cứu cụ thể về: Đánh giá việc thực thi Luật BV&PTR 2004 liên quan đến hộ gia đình và cộng đồng; Đánh giá hiện trạng chồng lấn quyền sử dụng đất trong hệ thống các khu rừng đặc dụng Việt Nam và Lồng ghép giới trong thực thi Luật BV&PTR 2004 và một số văn bản dưới luật liên quan.

Tham dự hội thảo có hơn 100 khách mời từ các cơ quan quản lý, các chuyên gia, nhà nghiên cứu liên quan tới lĩnh vực lâm nghiệp.  Một số vấn đề về quá trình thực thi Luật BVPTR 2004 liên quan đến hộ gia đình và cộng đồng được Mạng lưới Đất rừng phát hiện đã được đưa ra trình bày, thảo luận tại hội thảo.

Hội thảo là bước đầu tiên trong tiến trình thực hiện nội dung của văn bản đã ký kết giữa LHHVN và TCLN nhằm tổ chức một hội thảo lớn hơn: “Đánh giá Luật bảo vệ và phát triển rừng năm 2004 dưới góc nhìn của các tổ chức xã hội dân sự” trong thời gian tới.

Tài liệu hội thảo:

Chương trình hội thảo

Giới thiệu Mạng lưới Đất rừng (Forland)
PGS.TS. Hoàng Mạnh Quân – Trung tâm Phát triển nông thôn miền Trung (CRD)

Kết quả Tham vấn cộng đồng và hộ gia đình về Luật BV&PT rừng năm 2004
Ông Lê Văn Lân – Trung tâm Phát triển Nông thôn miền Trung (CRD)

Giới và Chính sách Bảo vệ và Phát triển Rừng
Bà Lâm Thị Thu Sửu – Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Xã hội (CSRD)

Hiện trạng chồng lấn quyền sử dụng đất trong hệ thống rừng đặc dụng Việt Nam
Ông Nguyễn Việt Dũng – Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature)

Luật BV&PTR 2004 với công tác quản lý rừng cộng đồng ở Thừa Thiên Huế: Những khó khăn và đề xuất
Ông Mai Văn Tâm – Phòng Quản lý Bảo vệ rừng (Chi cục Kiểm lâm Thừa Thiên Huế)

Báo cáo tóm tắt: Kết quả tham vấn Luật Bảo vệ và Phát triển Rừng năm 2004 liên quan đến hộ gia đình và cộng đồng

Báo cáo tóm tắt: Lồng ghép giới trong Luật Bảo vệ và Phát triển rừng và các văn bản dưới luật liên quan

Báo cáo tóm tắt: Hiện trạng chồng lấn quyền sử dụng đất trong hệ thống các khu rừng đặc dụng Việt Nam

Báo cáo tóm tắt:  Luật Bảo vệ và Phát triển rừng 2004 với công tác quản lý rừng cộng đồng ở Thừa Thiên Huế: Những khó khăn và đề xuất

Báo cáo tóm tắt: Đánh giá các chính sách liên quan đến quản lý rừng tự nhiên giao cho hộ gia đình ở vùng miền núi Bắc Bộ

Theo PanNature