Rừng nguyên sinh Tây Yên Tử sắp… tử

Một thân cây vừa bị chặt hạ.

Một thân cây vừa bị chặt hạ.

Nhiều khu rừng nguyên sinh nằm trong khu bảo tồn thiên nhiên Tây Yên Tử (nằm trên địa bàn xã An Lạc, huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang) đang bị lâm tặc chặt phá nghiêm trọng, một số cánh rừng đã tan hoang. Sự việc trên diễn ra trong một thời gian dài nhưng các lực lượng chức năng vẫn chưa có biện pháp giải quyết triệt để.

Theo dấu chân lâm tặc
Rừng nguyên sinh Khe Rỗ có diện tích 7.100ha, là khu rừng quan trọng nhất của khu bảo tồn Tây Yên Tử (rộng 16.400ha). Trong rừng, hiện vẫn còn nhiều loại động thực vật quý hiếm như gấu, sơn dương, báo,.. lim, lát, sến, trầm hương…
Chúng tôi được anh Nông Văn K – người dân tộc Tày – dẫn đường lên rừng Khe Rỗ. Hiện tại, các địa danh của rừng Khe Rỗ như Khau O, Khau Chon, Khau Mu – theo như anh lời K nói – thì “lâm tặc chúng chặt hết cây gỗ to rồi, phá ác lắm, vài năm nữa đến cây con cũng bị chặt hết thôi”.
Chúng tôi chọn con đường mòn ven suối để lên khu Khau Chon – nơi vẫn còn giữ được vẻ đẹp tự nhiên đặc trưng vốn có của rừng Khe Rỗ với nhiều cây gỗ lim nguyên sinh cao lớn. Đi một đoạn, chúng tôi gặp một thân cây lim vừa bị chặt hạ với nhiều mùn cưa còn vương vãi trên mặt đất, từ lớp gỗ mới tỏa ra mùi thơm của nhựa cây. Sau khi “viếng thăm” vài thân cây đã bị “khai tử”, chúng tôi quyết định chuyển sang khu Khau Mu – một khu rừng bị lâm tặc tàn phá dữ dội nhất. Để lên được Khau Mu, chúng tôi buộc phải đi vòng qua thôn Nà Ó, xã An Lạc.
Mới đến đầu bìa rừng, chúng tôi bắt gặp hơn chục xe máy, xe đạp để bên một gốc cây cổ thụ. Anh K cho biết: “Xe của đám phá rừng đó, hôm nay chủ nhật nên chúng tranh thủ làm mạnh, cẩn thận khi chụp ảnh kẻo bị phát hiện”. Đi một đoạn đường rừng, chúng tôi gặp một thân cây lim vừa bị chặt hạ, gỗ đã bị xẻ ra làm ván, lâm tặc chỉ lấy phần thân sát gốc, phần thân giáp ngọn bị để lại. Khi tôi đang lúi húi quay phim chụp hình, anh K ra tín hiệu thông báo có người đến gần. Một nhóm 4 – 5 người mang theo cơm, nước, hai tay không một tấc sắt tiến lại, họ nói lên rừng tìm ong mật đem về nuôi. Qua lời anh K, tôi mới biết, đó chính là một đám lâm tặc, toàn bộ dao, rìu, cưa tay đã được họ cất giấu trong rừng, khi lên đến nơi mới lấy ra để đốn gỗ.
Khi nhóm lâm tặc vừa đi, chúng tôi lại thấy xuất hiện một nhóm 6 người khác, tay cầm bao tải quấn quanh một vật gì đó vác trên vai. Anh K nói nhỏ: “Họ dùng bao tải quấn lấy dao, búa, rìu, cưa tay để qua mặt kiểm lâm, nếu bị phát hiện, tịch thu, họ sẽ mua cái khác. Đi đêm, họ mới dùng đến cưa máy”.
Con đường mòn dẫn vào rừng Khau Mu nhẵn bóng vết chân trâu kéo gỗ, rồi những vết gỗ vuông vắn in sâu vào lòng đất. Bên đường, thỉnh thoảng, chúng tôi lại bắt gặp một thân cây gỗ nhỏ bị chặt ngang lưng, tóe nhựa sống. Những cây gỗ này sẽ được dùng làm đòn tay, đòn bẩy, đường ray chuyển gỗ ra bìa rừng hoặc cũng có khi lâm tặc thấy “chướng tai, gai mắt” vung búa “khai tử” bừa.

Gỗ rừng sẽ trở thành… rơm
Trên đỉnh Khau Mu, hiện tượng lâm tặc phá rừng diễn ra khá gay gắt, những cây gỗ có giá trị kinh tế lớn đã bị chặt hạ gần như không còn. Nhìn những thân cây bị “khai tử” một cách vô tội vạ, chúng tôi hết sức đau lòng. Khi đốn hạ một thân cây, lâm tặc chỉ chọn lấy đoạn gỗ có giá trị kinh tế cao nhất cho… đỡ mất công mang vác. Nhiều khi xảy ra trường hợp, lúc chọn cây để chặt tưởng nhầm chất gỗ còn tốt, nhưng khi hạ xuống thấy không vừa ý, lâm tặc sẽ để lại, mặc cho thời gian vùi dập.
Một cây gỗ đủ tiêu chuẩn bao gồm các yếu tố: Đẹp, thẳng, không bị côn trùng đục thân, gỗ bên trong không bị nứt… Nếu không đạt các tiêu chuẩn trên, gỗ cho dù đã được đẽo gọt vẫn bị bỏ lại trong rừng. Tuy nhiên, một thân cây gỗ cho dù có đạt tiêu chuẩn bao nhiêu đi chăng nữa, lâm tặc cũng chỉ chọn lấy phần gỗ sát gốc cứng rắn dài 2 – 3m, phần gỗ giáp ngọn cây sẽ bị bỏ lại. Thậm chí, để tránh “đau lưng mỏi gối”, lâm tặc không cúi thấp người chặt sát gốc cây mà đứng thẳng, vung búa chặt vào khoảng giữa thân cây cách mặt đất từ 80cm đến gần 1m. Lâm tặc đi rồi sẽ để lại một gốc cây sừng sừng giữa rừng.
Nếu chọn được một thân cây gỗ ưng ý đám lâm tặc sẽ dùng cưa, rìu chặt hạ. Cả một thân cây dài hơn chục mét, nhiều khi khúc gỗ lâm tặc ưng ý chỉ dài 60 – 80 cm. Đoạn gỗ trên sẽ được đẽo gọt loại bỏ toàn bộ phần gỗ mềm bên ngoài cho dễ vận chuyển.

Đường đi của gỗ
Những cây gỗ tốt như lim, sến có chiều dài 3 – 4m sẽ được giữ nguyên, chỉ đẽo gọt bớt phần vỏ gỗ bên ngoài. Những cây gỗ như trên khá nặng, cần phải huy động nhiều người hoặc dùng thêm sức trâu để kéo. Khi đã ra khỏi rừng, giá gỗ sẽ lên đến hàng chục triệu đồng khi bán cho con buôn.
Để thuận lợi cho việc vận chuyển gỗ ra khỏi rừng, lâm tặc thực hiện chiêu bài sẻ gỗ ra làm nhiều đoạn. Một khúc gỗ nếu cắt ngắn hơn 3m được sẻ thành ván gỗ ngay trong rừng, những khúc gỗ ngắn hơn được sẻ làm con tiện, khung cửa sổ. Những cây gỗ to, ván lớn được vận chuyển trong đêm, những loại gỗ nhỏ như con tiện, khung cửa sổ sẽ được bịt hai đầu bằng bao bì rồi cho lên xe máy chở về giữa ban ngày. Một đôi tấm ván làm cửa, vai giường gỗ loại tốt có giá không dưới 1 triệu đồng.
Gỗ khai thác bên Khau Chon, để tránh bị kiểm lâm phát hiện, sẽ được vận chuyển qua Khau Mu, rồi chuyển dần xuống các hộ dân ven rừng thuộc thôn Nà Ó. Gỗ rừng được tập kết tại các địa điểm trong thôn Nà Ó và được các đầu nậu chuyển qua các thôn Biểng, Cò Noọc, Đồng Bây, Đồng Bài, Đồng Dương… Khi đã về các thôn, số gỗ trên trở thành gỗ hợp pháp, được chế tác thành giường cột, kèo, xà nhà, tủ, khung cửa sổ… với giá trị kinh tế cao.

Kiểm lâm: Biết cũng không làm được gì
Nhằm tăng cường việc bảo vệ rừng nguyên sinh Khe Rỗ, Ban quản lý khu bảo tồn thiên nhiên Tây Yên Tử đã thành lập tổ bảo vệ rừng xã An Lạc đặt trạm gác ngay tại khu Khau Chon. Việc tuyển chọn nhân sự được giao cho UBND xã, ban quản lý cấp kinh phí hoạt động cho tổ bảo vệ rừng. Để thuận lợi cho việc tuần tra canh gác rừng, lực lượng bảo vệ được tuyển chọn ngay từ chính những người dân trong xã An Lạc vốn thông thạo mọi ngõ ngách trong rừng. Tuy nhiên, chính việc tuyển chọn lực lượng bảo vệ rừng từ người dân trong xã đã bộc lộ ra nhiều hạn chế. Người bảo vệ, kẻ phá rừng cùng sinh ra, lớn lên trên một mảnh đất – vốn đã quen biết nhau từ thuở ấu thơ – sẽ nảy sinh tâm lý cả nể lẫn nhau, gây khó khăn cho việc trông coi, bảo vệ rừng.
Tổ bảo vệ rừng xã An Lạc không nằm trong biên chế thuộc lực lượng kiểm lâm chính quy, tất cả đều hợp đồng thời vụ theo năm nên không có sự ràng buộc. Theo đó, 17 người trong tổ bảo vệ đảm nhận trông coi 2.162ha rừng với mức kinh phí được nhận là 100.000 đồng/1ha rừng/năm; nếu chia bình quân, mỗi người chỉ đạt mức thu nhập chưa đến 2 triệu đồng/tháng.
Bên cạnh việc thành lập tổ bảo vệ rừng trong khu Khau Chon, ban quản lý đã lập trạm kiểm lâm Biểng ngay lối vào xã An Lạc. Trước hiện trạng trên, dư luận đặt ra câu hỏi: “Trạm kiểm lâm nằm ngay lối vào xã, muốn tẩu tán gỗ ra ngoài buộc phải qua trạm kiểm lâm này. Vậy gỗ rừng lọt ra bằng cách nào?”. Hiện tại trạm kiểm lâm Biểng có 4 người trong đó có 3 biên chế, 1 hợp đồng đảm nhận việc trông coi toàn bộ khu Khau Mu và một phần khu Khau Chon – tính ra vẫn mỏng và yếu trong việc quản lý bảo vệ hàng ngàn hécta rừng Khe Rỗ. Hơn nữa các đối tượng khai thác gỗ thường lợi dụng lúc kiểm lâm đi tuần tra để lủi vào rừng chạy trốn nên việc truy quét là hết sức khó khăn. Khi kiểm lâm đến cửa rừng, sẽ có “gián điệp” gọi điện báo tin cho các đối tượng phá gỗ trong rừng biết phương hướng đối phó.

Ông Phạm Bằng Giang – Phó trưởng Ban quản lý khu bảo tồn thiên nhiên Tây Yên Tử – cho biết: “Chúng tôi đã tăng cường lực lượng nhằm ngăn chặn việc phá rừng. Cách đây không lâu đã lập biên bản xử phạt và thu hồi 3 cưa máy. Trong thời gian tới, ban quản lý sẽ kiên quyết xử lý những trường hợp cố tình vi phạm”. Ông Giang cho biết thêm: “Trạm kiểm lâm Biểng chỉ là trạm của rừng, không phải trạm kiểm soát, nên trong trường hợp bình thường không thể dừng các phương tiện vận tải để kiểm tra việc vận chuyển gỗ, chỉ khi có thông tin báo về thì mới được phép dừng xe kiểm tra”.

Lô Giang/laodong.com.vn

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s