Tranh chấp, lấn chiếm đât đai nông lâm trường sẽ trở thành “điểm nóng” nếu không nhanh chóng thực hiện việc đo đạc và cắm mốc thực địa.

Đó là phần phát biểu của bà Phương Thị Thanh – Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Cạn trong phần thảo luận của hội thảo “Nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất đai tại các nông lâm trường quốc doanh” tại Hà Nội vào ngày 9/10/2015, bày tỏ sự lo ngại về tình trạng tranh chấp, lấn chiếm đất đai nông lâm trường và những hệ lụy gặp phải nếu không sớm giải quyết vấn đề “xác định ranh giới, đo đạc lập bản đồ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các công ty nông, lâm nghiệp theo đúng Nghị quyết số 30 – NQ/TW”.
Bà Thanh cho rằng “so với tổng thể nguồn thu quốc gia, về mặt kinh phí để tổ chức thực hiện đo đạc thực địa và lập bản đồ địa chính cho các nông, lâm trường quốc doanh là không lớn. Nếu việc này không được thực hiện sớm thì sẽ trở thành điểm nóng về tranh chấp, lấn chiếm đất đai tại các nông lâm trường quốc doanh”.
Thực tế cho thấy, sau hơn 20 năm Luật đất đai ra đời, mặc dù Thủ tướng Chính phủ đã có văn bản chỉ đạo, đôn đốc thực hiện nhưng phần lớn các nông, lâm trường quốc doanh chưa thực hiện việc rà soát, xác định, cắm mốc và đo đạc ranh giới để làm thủ tục giao đất, thuê đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định. Tình trạng tranh chấp, vi phạm nhất là cho thuê, mượn, lấn chiếm, chuyển mục đích trái phép xảy ra phổ biến và không giải quyết dứt điểm nên rất phức tạp trong xử lý. Hiện cả nước có 54 nông, lâm trường, ban quản lý rừng còn có tranh chấp với diện tích 18.315 ha. 76 nông, lâm trường, ban quản lý rừng để bị lấn chiếm với diện tích 59.668 ha. 34 nông, lâm trường, ban quản lý rừng đang cho mượn, chuyển nhượng đất với diện tích 5.034 ha. 6 nông, lâm trường, ban quản lý rừng đang cho thuê lại đất với diện tích 8.764 ha. (Theo báo cáo“Xây dựng và tổ chức thực hiện quy hoạch sử dụng đất; giải quyết tranh chấp và xử lý vi phạm pháp luật về đất đai tại các nông, lâm trường quốc doanh” – Bộ TN&MT – Tổng cục đất đai).
Đồng tình với quan điểm trên, bà Tôn Thị Ngọc Hạnh – Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đắk Nông cho hay áp lực của dân di cư ở Đắk Nông là rất lớn, dẫn đến gây áp lực cho việc quản lý đất đai tại các NLTQD trên địa bàn làm cho tình trạng lấn chiếm đất diễn ra ngày càng nghiêm trọng. Trong khi đó, tỉnh lại không có kinh phí cho việc rà soát, cắm mốc trên thực địa và phải trông chờ vào ngân sách hỗ trợ từ TW.
Trong báo cáo kết quả nghiên cứu “Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai nông lâm trường” do ông Ngô Văn Hồng – Liên minh Đất rừng Forland trình bày chỉ ra rằng: Quyền “sở hữu nhà nước” đối với đất đai mâu thuẫn với năng lực hạn hẹp của Nhà nước trong việc đầu tư đo đạc, cấp chứng nhận, xác định rõ ràng ranh giới, đánh giá giá trị của đất và rừng, với khả năng đầu tư thích đáng cho các doanh nghiệp nông lâm trường để đảm bảo điều kiện quản lý về nhân lực và trang bị.
Thật vậy, việc cắm mốc ranh giới có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quỹ đất theo đúng quy hoạch và cụ thể trên thực địa. Đây cũng là một hình thức công khai quy hoạch rõ ràng, trực diện chứ không phải chỉ trên hồ sơ sổ sách và thiếu tính xác thực. Một khi khu đất có mốc ranh giới rõ ràng và thông tin quy hoạch thì việc tranh chấp, lấn chiếm đất trái phép sẽ được hạn chế rất nhiều tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý quy hoạch đất đai nông lâm trường quốc doanh.
Xét thấy những nhu cầu cấp bách và thực trạng đang diễn ra ngày càng nhức nhối tại các nông, lâm trường, bà Phương Thị Thanh đề nghị Quốc hội cần xem xét thật kỹ vấn đề này trong báo cáo giám sát sắp tới để tránh những hệ lụy đáng tiếc xảy ra.

Tài liệu hội thảo

1- Báo cáo quản lý và sử dụng đất đai nông lâm trường

2- Tài chính đối với đất đai nông lâm trường

3-Biên bản hội thảo

Một số hình ảnh của hội thảo

0Le Va Hong_Forland

Ông Ngô Văn Hồng-Liên minh Đất rừng trình bày tại hội thảo

0Thanh_Baccan

Bà Phương Thị Thanh-Phó trưởng đoàn đại biểu quốc hội Bắc Cạn trình bày tại hội thảo

Hanh_DakNong

Bà Tôn Thị Ngọc Hạnh- Phó trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội Đăk Nông phát biểu tại hội thảo

IMG_8256

Toàn cảnh hội thảo

IMG_8262

Ban chủ tọa hội thảo

FORLAND

Advertisements

Chỉ thị số 08/CT-TTg ngày 20/05/2015 Về Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020

Chỉ thị số 08/CT-TTg ngày 20 tháng 5 năm 2015 của Thủ tướng Chính phủ về công tác điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và lập kế hoạch sử dụng đất kỳ cuối (2016-2020) cấp quốc gia.

Nội dung của chỉ thị xin xem ở file đính kèm

Tổng hợp

Tọa đàm: Tình hình thực hiện chính sách pháp luật về quản lý sử dụng đất tại các nông, lâm trường quốc doanh giai đoạn 2004-2014

Trong nhiều thập kỷ qua, nông lâm trường quốc doanh (NLTQD) được xem là một trong những lực lượng nòng cốt thực hiện nhiệm vụ bảo vệ và phát triển rừng, đồng thời góp phần vào phát triển kinh tế xã hội ở vùng biên giới, vùng sâu vùng xa. Tuy nhiên, dưới áp lực phát triển kinh tế xã hội trong thời kỳ đổi mới cơ chế quản lý kinh tế và hội nhập quốc tế, việc quản lý, sử dụng đất rừng của các NLTQD có nhiều bất cập dẫn đến tài nguyên rừng bị suy giảm về quy mô diện tích và chất lượng, hiệu quả kinh doanh thấp, đất đai bị tranh chấp, lấn chiếm, buông lỏng trong quản lý đất đai. Nhiều NLTQD hoạt động hết sức khó khăn và phải giải thể.
Đến năm 2003, Bộ chính trị đã ban hành Nghị quyết 28/NQ-TW ngày 16/6/2003 về việc sắp xếp, đối mới và phát triển nông lâm trường quốc doanh, Chính phủ đã ban hành Nghị định 200/2004/NĐ-CP 2004 về sắp xếp đổi mới và phát triển lâm trường quốc doanh và Nghị định 170/2004/NĐ-CP 2004 về sắp xếp đổi mới và phát triển nông trường quốc doanh. Tuy nhiên, theo báo cáo tổng kết Nghị quyết 28/NQ-TW của Bộ chính trị sau 10 năm thực hiện thì kết quả về sắp xếp, đổi mới và phát triển NLTQD không đạt được như mục tiêu mong đợi. Tiến trình rà soát, sắp xếp, đổi mới và phát triển NLTQD diễn ra chậm chạp và gặp rất nhiều khó khăn, vướng mắc; đặc biệt là vấn đề rà soát, đánh giá và giải quyết các tranh chấp đất đai do các NLTQD quản lý. Mâu thuẫn tranh chấp đất rừng giữa người dân địa phương với các NLTQD ngày càng nhiều và diễn biến càng phức tạp ảnh hưởng đến ổn định xã hội, an ninh trật tự và môi trường sinh thái vùng miền núi, vùng biên giới. Để giải quyết những vấn đề trên, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 30-NQ/TW và sau đó Chính phủ đã ban hành Nghị định 118/2014/NĐ-CP về tiếp tục sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty nông lâm nghiệp.
Nhận thức tầm quan trọng của vấn đề đất đai NLTQD và với chức năng nhiệm vụ của mình, Liên minh Đất rừng (FORLAND) đã cử chuyên gia tham gia vào các đoàn giám sát tối cao của Ủy ban thường vụ Quốc hội về “Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai tại các nông trường, lâm trường quốc doanh, giai đoạn 2004 – 2014” theo Nghị quyết 820/NQ-UBTVQH13 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 17. 10. 2014. Trên cơ sở kết quả tham gia đoàn giám sát của chuyên gia FORLAND tại các tỉnh Quảng Ninh, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Thanh Hóa, Nghệ An và Hà Tĩnh, sáng ngày 23. 4. 2015, tại Hà Nội, FORLAND đã kết hợp với VUSTA tổ chức tọa đàm bàn tròn về chủ đề: “Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai tại các nông trường, lâm trường quốc doanh, giai đoạn 2004 – 2014”.
Tọa đàm có sự tham gia của 14 đại biểu là các chuyên gia đầu ngành về đất đai và lâm nghiệp như GS, TSKH Đặng Hùng Võ, TS. Vũ Long, TS. Đoàn Diễm, các tổ chức quốc tế và trong nước như Forest Trend, VUSTA, các tổ chức thành viên trong FORLAND cũng như đoàn chuyên gia nghiên cứu về kinh tế-chính trị của Oxfam Anh.
Trên cơ sở kết quả tọa đàm, FORLAND đã tổng hợp một số ý kiến của chuyên gia góp ý cho báo cáo giám sát của Hội đồng Dân tộc Quốc hội như sau:
– Báo cáo cần làm rõ hơn mối quan hệ giữa việc giám sát của Quốc hội về đất đai NLTQD với việc ban hành NQ 30 của Bộ Chính trị và Nghị định 118 của Chính phủ. Có thể nói NQ 30 của Bộ Chính trị đã có tổng kết một cách đầy đủ về những hạn chế, bất hợp hợp lý trong việc quản lý, sử dụng đất đai của các NLTQD trong 10 năm qua. Vậy kết quả giám sát của QH có thể sẽ lặp lại kết quả tổng kết NQ 28 của Bộ Chính trị nếu không chỉ ra được những điểm khác biệt hơn, mới hơn.
– Cần xác định rõ mục tiêu quản lý và sử dụng đất rừng một cách hiệu quả và bền vững hay là mục tiêu để cho các NLTQD tồn tại và phát triển trong khi cộng đồng bản địa đang thiếu đất rừng để phát triển sản xuất. Nếu hướng đến mục tiêu bền vững thì Nhà nước cần phải kiên quyết bắt buộc các NLTQD thuê đất thuê rừng. Nếu được như vậy thì rất nhiều NLTQD có thể sẽ tự động trả lại đất rừng cho Nhà nước vì không đủ tiền thuê do năng lực quản lý yếu kém. Như vậy Nhà nước sẽ có được một quỹ đất rừng rất lớn để giao cho đồng bào dân tộc thiểu số thiếu đất sản xuấht. Cần xem người dân, cộng đồng quản lý sử dụng đất rừng có hiệu quả hơn các NLTQD đang quản lý hay không kể cả rừng phòng hộ và rừng đặc dụng.
– Để tránh lập lại vết xe cũ của việc thực hiện NQ 28/NQ-TW, Quốc hội, Chính phủ phải chỉ ra thật cụ thể là nguồn kinh phí là bao nhiêu và được lấy từ đâu để thực hiện rà soát, sắp xếp đổi mới Công ty Nông lâm nghiệp, đo đạc và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau cho các công ty này sau rà soát. Nếu hướng dẫn một cách chung chung để thực hiện việc rà soát đất đai từ các NLTQD thì sẽ không bao giờ thực hiện được, nhất là đối với các tỉnh nghèo nguồn thu không đủ bù chi.
– Cân nhắc việc khuyến nghị Quốc hội xem xét điều chỉnh lại khoản a, điều 135, Luật Đất đai sửa đổi 2013 về việc chỉ giao rừng tự nhiên cho các tổ chức gây khó khăn cho địa phương thực hiện chủ trương của Nghị quyết 30/NQ-TW giao đất sản xuất cho người dân và mâu thuẫn và trái ngược với Luật BV&PTR 2004 đang hiện hành quy định giao đất có rừng tự nhiên cho hộ gia đình không thu tiền. Khuyến nghị Quốc hội xem xét đưa Luật BV&PTR 2004 vào chương trình sửa đổi Luật càng sớm càng tốt để có sự thống nhất và tương thích về nội dung với Hiến pháp 2014, Luật đất đai 2014 và các bộ luật khác có liên quan,
– Báo cáo cần cấu trúc lại theo hướng ngắn gọn và súc tích hơn, ví dụ chỉ đánh giá việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai tại các nông trường, lâm trường quốc doanh, giai đoạn 2004 – 2014 đúng như tiêu đề tọa đàm thay vì đánh giá cả giai đoạn trước năm 2004, các số liệu nên được đưa vào bảng biểu, cần có tài liệu tham khảo, trích dẫn…
Ngoài ra, các chuyên gia khuyến nghị FORLAND nên có thêm các nghiên cứu sâu hơn về tình hình tranh chấp đất đai, giao khoán đất rừng của các NLTQD nhằm có thêm những bằng chứng cụ thể khuyến nghị cho Quốc hội, Chính phủ và các bộ ngành liên quan về tình hình thực hiện chính sách pháp luật trong thời gian qua. FORLAND tổ chức thêm một số cuộc tòa đàm ở phạm vi rộng hơn, có sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia, CSOs và của đại biểu Quốc hội, các ủy ban của Quốc hội và Các cơ quan chính phủ để có các kiến nghị xác đáng về những tồn tại, bất cập và giải pháp trong thực hiện chính sách quản lý sử dụng đất đai của các NLTQD giai đoạn 2004 – 2014 và những năm tiếp theo.

Tài liệu buổi tọa đàm

Một số hình ảnh buổi tọa đàm

Ông Lê Văn Lân- Điều phối viên mạng lưới, chia sẻ tại hội thảo
Ông Lê Văn Lân- Điều phối viên mạng lưới, chia sẻ tại hội thảo
Ông Ngô Văn Hồng- Đại diện của tổ chức CIRD chia sẻ tại buổi tọa đàm
Ông Ngô Văn Hồng- Đại diện của tổ chức CIRD chia sẻ tại buổi tọa đàm
Ông Lê Công Lương- Đại diện VUSTA chia sẻ ý kiến tại buổi tọa đàm
Ông Lê Công Lương- Đại diện VUSTA chia sẻ ý kiến tại buổi tọa đàm

FORLAND

CV số 1113/LHHVN- Đóng góp ý kiến dự thảo Thông tư hướng dẫn xây dựng đề án sắp xếp, đổi mới công ty nông lâm nghiệp

Sau khi CIRD/Forland phối hợp với TCLN và VUSTA tổ chức hội thảo góp ý thông tư về sắp xếp đổi mới Công ty NLN, Trên cơ sở phát biểu tiếp thu góp ý của ông Cao Chí Công phó tổng cục trưởng Tổng cục Lâm nghiệp – Cơ quan chủ trì soạn thảo thông tư. Trung tâm CIRD và nhóm tổ chức hội thảo đã soạn thảo kiến nghị góp ý thông tư để VUSTA thay mặt CIRD/FORLAND ký ban hành văn bản. Hiện nay văn bản đã được ký và gửi cho TCLN.

Xem nội dung chi tiết của công văn